Бер ҡасан да, бер кемгә лә телефонығыҙҙы бирмәгеҙ һәм телефонға бикләү ҡуйығыҙ!

Уларҙың перинаталь үҙәк палатаһындағы күршеһе шик аҫтына алына, ул, үҙенең урынын һәм бала табыусы ҡатын-ҡыҙҙарҙың ышанысын файҙаланып, уларҙан 6 миллион һумдан ашыу аҡса урлай. Инцидент ҡаланың перинаталь үҙәктәренең береһендә була. Екатерина исемле енәйәтсе өсөнсө балаһының тыуыуын көтөп, шунда һаҡлана. Баҫма мәғлүмәттәре буйынса, ул үҙенең палата күршеләре — бала тапҡандан һуң йәки йөклөлөктөң һуңғы осорҙарында vulnerable хәлендә булған ҡатын — ҡыҙҙарҙың-айырыуса ышаныслы һәм балаларының һаулығына иғтибарлы булыуы менән файҙалана. Ярҙам һылтауы менән ул уларға төрлө дәүләт пособиеларын һәм түләүҙәрен рәсмиләштереү буйынса хеҙмәттәрен тәҡдим итә, уларға йәш әсәләр хоҡуҡлы бит инде.  ҡатын-ҡыҙҙар бер хәүефһеҙ уға үҙҙәренең кеҫә телефондарын тапшыра һәм ярҙамды рәсмиләштереү өсөн паспорт мәғлүмәттәрен хәбәр итә. Әммә пособиеларға ғаризалар урынына мутлашыусы оператив рәүештә «дәүләт хеҙмәттәре» порталында теркәлә, зыян күреүселәрҙең шәхесен тикшерә һәм уларҙың исемдәренә төрлө банктарҙа онлайн-кредиттар рәсмиләштерә. Алынған аҡсаны ул шунда уҡ үҙ иҫәбенә күсерә.

Алдау бер нисә айҙан һуң ғына асыҡлана, зыян күреүселәр һәм уларҙың ғаиләләре банктарҙан һәм коллектор агентлыҡтарынан, уларҙың фекеренсә, булмаған кредиттарҙы ҡаплауҙы талап итеп, шылтыратыуҙар ала башлай. Әлеге ваҡытта билдәләнгән зыян 6 миллион һум самаһы тәшкил итә, һәм зыян күргән өс ғаилә тураһында билдәле. Шуныһы иғтибарға лайыҡ: мутлашыусы ҡатын-ҡыҙҙарға ҡарата ғына түгел, ә уларҙың ирҙәрен алдап, шулай уҡ уларҙың исемдәренә дистанцион рәүештә займдар рәсмиләштерә. Зыян күреүселәр әйтеүенсә, дауахананан сыҡҡандан һәм бала тыуғандан һуң да ғәйепләнеүсе эшмәкәрлеген туҡтатмаған. Ире яңы тыуған сабый менән өйҙә булған саҡта, ул яңы ҡорбандар эҙләүен дауам итә. Өфөнөң хоҡуҡ һаҡлау органдары ошо факт буйынса тикшереү алып бара һәм енәйәт эше ҡуҙғатыу мәсьәләһе хәл ителә. Был тарих-мутлашыусыларҙың ҡорбаны булыуҙың ни тиклем еңел булыуы тураһында ҡаты иҫкәртеү, бигерәк тә шатлыҡ, тулҡынланыу һәм көсһөҙлөк мәлдәрендә, йәғни бала тыуыу һәм йөклөлөк кеүек. Енәйәтселәр социаль инженерлыҡ ысулдарын әүҙем ҡуллана, кешеләрҙең «белемле» кешенән еңел файҙа һәм ярҙам алыу теләге менән уйнай. Уяулыҡ күрһәтеү һәм шәхси документтарҙы, телефондарҙы һәм иҫәп яҙмаларына (SMS-кодтар, паролдәр) инеү өсөн мәғлүмәттәрҙе хатта иң ышандырырлыҡ сит кешеләргә йәки таныш булмаған кешеләргә бер ҡасан да тапшырмау бик мөһим. Теләһә ниндәй финанс продукттарын, бигерәк тә кредиттарҙы рәсмиләштереү шәхсән һәм тик рәсми, тикшерелгән банк ҡушымталары аша ғына башҡарылырға тейеш. Был осраҡ шулай уҡ highlights система проблемаһы, онлайн-кредиттарҙы рәсмиләштереүҙең артыҡ ябайлаштырылған процедураһы менән, ҙур суммалар заемсының тейешле тикшереүеһеҙ бирелә.
Хатта шылтыратырға ла телефонығыҙҙы бер кемгә лә бирергә ярамай. Мутлашыусылар шаһиттарһыҙ һөйләшеү өсөн шылтыратып, ситкә китеүҙәрен һорай һәм  шул уҡ ваҡытта кредит ала! Уяу булығыҙ!

Римма ҒӘЛИМОВА әҙерләне.