Асылыкүл һайыҡҡан

Башҡортостандағы иң ҙур күл. Майҙаны 23 саҡрым самаһы. Асылыкүлдең тәрәнлеген белгестәр биш метр тип билдәләй. Бер үк ваҡытта һыу ятҡылығының кимәлен һуңғы йылдарҙа 83 сантиметрға тиклем түбәнәйеүен дә хәбәр итә. Илвира Ғарипова Дәүләкән районында өс тиҫтә йылдан ашыу йәшәй. География уҡытыусыһы йыл һайын уҡыусылары менән бергә Асылыкүлгә сәфәр ойоштора. Дәрес уҙғарыуҙан бигерәк, яр буйҙарын туристарҙан ҡалған сүп-сарҙан таҙартыу өсөн сыға.

Илвира Ғарипова Асылыкүл кимәленең кәмеүен тап көнкүреш ҡалдыҡтарының күплегенә бәйләй. Был бер. Икенсенән, күлдең экосистемаһы боҙолоуы. Күл биләмәһендәге Берҡаҙан-Ҡамыш һаҙлығы 70-се йылдарҙа сәсеүлек майҙандарын киңәйтеү маҡсатында киптерелә. Ләкин, был аҙым уңышһыҙ тип табыла. Һөҙөмтәлә, ауыл хужалығы культураһы урынына, һөрөнтө ер ҡамыш менән ҡаплана. Өс йыл элек һаҙлыҡты тергеҙеү өсөн республика Берләшкән Милләттәр ойошмаһынан республика 16 миллион һум самаһы матди ярҙам ала.

Рәсәй ғалимдары тикшереүҙәренә ярашлы, 2010 йылда эргә-тирәләге шишмәләр һәм һаҙлыҡ урындары кибеүе күл һыуының кәмеүенә килтергән. Һыу ятҡылығын йылдан-йыл ҡамыш баҫа. Әле урындағы халыҡ нисек тә булһа үҙ көсө менән йылға үҙәндәрен, күл буйын тәртиптә тоторға тырыша. Ләкин, был ғына аҙ, ти улар. Тәбиғәт паркы ла ҡурсаулыҡ кеүек үк етди контролгә алыныуҙы талап итә.