Владимир ПУТИН: Радий Фәрит улы, беҙ һеҙҙең менән бөгөн күп аралаштыҡ. Һеҙ республикала хәлдең нисек барғанын һөйләнегеҙ. Тағы нимәгә иғтибар итер инегеҙ?
Радий ХӘБИРОВ: Тәү сиратта, Башҡортостанда «Рәсәй – спорт державаһы» форумы үткәрелеүе өсөн рәхмәт әйтергә рөхсәт итегеҙ. Был киң кимәл бирәсәк, сөнки илебеҙҙә спортҡа ҙур иғтибар бирелеүен күрәбеҙ. Беҙ спорт объекттарын тағы ла төҙөйбөҙ, ҡайһы берҙәрен тамамлап киләбеҙ.
Дөйөм бурыстарыбыҙға туҡталып киткәндә, Владимир Владимирович, республиканың төп бурысы – махсус хәрби операцияға ярҙам итеү. Беренсе бурыс-әлбиттә, яугирҙарыбыҙға ярҙам итеү. Мин рәхмәт әйтергә теләйем Владимир Владимирович: 18 сентябрҙә һеҙ лейтенант Суфияровҡа Рәсәй Федерацияһы Геройы исемен бирҙегеҙ. Ғәжәп батырлыҡ!
Ул көрәшә, яралана. Үҙен һәм дошманды шартлата. Әлеге ваҡытта беҙ уның ғаиләһе менән ҡулдан килгәнсә ярҙам итергә тырышабыҙ.
Владимир ПУТИН: Ысын Герой!
Радий ХӘБИРОВ: Был, әйткәндәй, «Башҡортостан» полкының икенсе геройы. Әйткәнемсә, һалдаттарыбыҙҙы ярҙамһыҙ ҡалдырмайбыҙ һәм был дәүләттән генә түгел, бөтә республиканан тиерлек иғтибар талап итә. Беҙҙә бөтә район ауылдарында битлектәр ҙә, окоп шәмдәре лә, тушенка ла эшләйҙәр. Был эш тейешле кимәлдә яйға һалынған. Еңгәнсе шулай эшебеҙҙе дауам итербеҙ.
Владимир Владимирович, һеҙ әйткәндәргә иғтибарҙы йүнәлтергә теләнем. Беҙ күргән төп бурыстарҙың береһе һәм бөгөн был кәңәшмәлә лә тикшерелде, – ул реабилитация һәм бөтәһен дә яулап алған һалдаттарҙың ғәҙәти гражданлыҡ тормошобоҙға инеүе. Көҙгөһөн беҙҙә муниципаль һайлауҙар үтте, Беҙҙә 35 егет хеҙмәт иткән…
Владимир ПУТИН: Улар үҙидара органдарының һайланған депутаттары.
Радий ХӘБИРОВ: Эйе, беҙҙең ҡала округтары, муниципаль райондар, ауыл советтары рәйестәре булған хәрбиҙәр ҙә бар. Шуға күрә уларҙың иң яҡшы сифаттары, әлбиттә, беҙгә тыныс тормош булдырыу өсөн кәрәк. Был эште дауам итәсәкбеҙ.
Әлбиттә, былар барыһы ла йәрәхәтләнгән, имгәнгән егеттәребеҙҙе реабилитациялауға бәйле. Был эш Ватанды Һаҡлаусылар фонды менән берлектә яйға һалынған.
Әйткәндәй, беҙҙә яҡшы предприятиелар бар, улар үҙҙәре реабилитация ҡорамалдары етештерә. Был яҡшы эшләй, беҙ хатта төбәк хөкүмәт программаһын ҡабул иттек – реабилитация ҡорамалдары етештергән предприятиеларға субсидия бирәбеҙ. Хәҙер бик актуаль һәм ярҙам итә.
Владимир Владимирович, Ҡыҙыл Нур муниципаль округы яҡшы үҫешә, ундағы кешеләр урамдарға сыға башланы.
Владимир ПУТИН: Был Луганск халыҡ Республикаһында.
Радий ХӘБИРОВ: Эйе.
Дөйөм алғанда, республика яҡшы үҫешә, беҙҙә иҡтисади үҫеш күрһәткестәре ярайһы уҡ юғары. Беҙ был йылды яҡшы тамамлайбыҙ, киләһе йылға ышаныслы ҡарайбыҙ.
Беҙ яңы баҙарҙар эҙләйбеҙ. Белорустар, үзбәктәр, ҡаҙаҡтар менән бик тәрән кооперация бара. Ҡытай халыҡ Республикаһы менән эшләй башланыҡ. Мин айырыуса Беларусь һәм Үзбәкстан ремпубликаларын әйтер инем, улар менән берлектәге кооперация проекттары барлыҡҡа килә.
Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте менән барлыҡ иҡтисади ярҙам сараларын эшләйбеҙ. Был айырым иҡтисади зона ла, индустриаль парктар ҙа, технопарктар ҙа – барыһы ла етерлек күләмдә, беҙ был эште алып барасаҡбыҙ. Иҡтисадтың үҫеш темптарын тейешле һаҡларбыҙ, тип уйлайым.
Владимир ПУТИН: Һеҙҙә сәнәғәт яҡшы темптар менән үҫешә. Эшһеҙлек, хәҙер бөтә ерҙәге кеүек үк, минималь кимәлдә. Ә ауыл хужалығында нисек?
Радий ХӘБИРОВ: Хәлде төҙәтәбеҙ. Иҫегеҙҙә төшөрәм, мин һеҙгә яҙ көнө үк хәбәр иткәйнем – былтыр ҡырау төшөүө арҡаһында 3,2 миллион тонна алдыҡ. Быйыл, эксперттарыбыҙ әйтеүенсә, уңыш 5 миллион тонна булды. Әммә июль уртаһынан август уртаһына тиклем ҡойма ямғырҙар яуҙы.
Әммә яҡшылыҡһыҙ яманлыҡ булмай бит, тиҙәр. Беҙ сөгөлдөрҙө бер ярым тапҡырға күберәк алдыҡ. Беҙҙә ике ҙур шәкәр заводы бар. Шәкәрҙе кәрәккәндән алты тапҡырға күберәк етештерәбеҙ, шуға күрә шәкәр менән тәьмин ителәсәкбеҙ. Майлы культуралар йыйымды дүрттән бер өлөшкә арттырҙы, беҙҙә лә ике ҙур май эшкәртеү заводы бар, улар ҙа ихтыяждан алты тапҡырға күберәк. Шуға күрә быйыл сәнәғәт производствоһы индексын, ауыл хужалығын үҫтереүҙе арттырасаҡбыҙ. Тимәк, беҙ алға сыҡтыҡ.
Хәҙер беҙ тап эшкәртеү сәнәғәте һәм бөтә ауыл хужалығын индустриялаштырыуға баҫым яһай башланыҡ. Был ҙур фермалар, тауар фермалары, эре ит хужалыҡтары һәм, әлбиттә, тәү сиратта, техника һатып алыу. Хәтеремдә, һеҙгә лә әйткәнем - алты йыл эсендә 60 миллиард һумға техника һатып алдыҡ, ә техника тиҙ алыу мөмкинлеген бирә һәм, шуға ярашлы, бөтә иҡтисади талаптарҙы үтәй.
Былар барыһы ла, йәнә, социаль-иҡтисади күрһәткестәргә йоғонто яһай. Беҙ милли проекттарыбыҙҙың бөтә бурыстарын да юҡҡа сығарҙыҡ. Мәғариф, медицина өлкәһендә лә барасаҡ проекттарҙы көтәбеҙ.
Владимир Владимирович, һәм тағы ла шуны әйтә алам беҙҙә 2 меңдән ашыу фельдшер-акушерлыҡ пунктары бар. Был бәләкәй, биналар, әммә унда фельдшер, шәфҡәт туташы эшләй, тимәк ауылда тормош бара. Беҙ һеҙҙең программаны яңыртыу сиктәрендә һәм бюджетыбыҙ тырышлығы менән 500-гә яҡын фельдшер-акушерлыҡ пунктын эшләнек.
Владимир ПУТИН: Был бик яҡшы. Әммә ашығыс ярҙам белгестәренең һанына иғтибар итергә кәрәк.
Радий ХӘБИРОВ: Владимир Владимирович, был эште лә башҡарабыҙ, беҙҙең тенденция ыңғай килә.
Владимир ПУТИН: *Яҡшы.